Sensacyjne odkrycie zwojów żydowskich w Afganistanie

Sensacyjną informację podały w piątek (30.12.) izraelskie media. W jednej z jaskiń w Afganistanie w prowincji Samangan odnaleziono duży zbiór żydowskich tekstów religijnych sprzed tysiąca lat.

Znajdowała się tam prawdopodobnie geniza, czyli miejsce „pochówku” świętych ksiąg żydowskich. Jeśli znalezisko okaże się autentyczne, będzie je można porównać z odkryciem w XIX wieku słynnej genizy w Kairze.

„Kilka spraw udało się nam już ustalić” – powiedział Haggai Ben-Shammai, emerytowany profesor języka i literatury arabskiej z Uniwersytetu Hebrajskiego. – „W sumie, moim zdaniem, jest tu około 150 fragmentów. To może być wierzchołek góry lodowej”.

Odnaleziona geniza mogła służyć społeczności żydowskiej, która przywędrowała na teren Afganistanu w celach kupieckich. Miejsce to znajduje się na Jedwabnym Szlaku, drodze handlowej, która łączyła wschodnią Azję z Bliskim Wschodem i Europą.

Żydowski zwyczaj zabrania palenia lub wyrzucania pism religijnych. Dlatego zniszczone, nieużywane bądź wycofane z obiegu święte księgi składa się w specjalnych pomieszczeniach, zazwyczaj w pobliżu synagogi. W genizach przechowuje się też teksty uznawane za niekanoniczne lub heretyckie, zwłaszcza jeśli zawierają Imię Boże (haSzem). Po jakimś czasie księgom z genizy urządza się „pogrzeb”, ale na szczęście czasem geniza ulega ocaleniu.

Szacuje się, że afgańska geniza pochodzi z około 1000 roku n.e. (więc z końca okresu pracy masoretów), znaleziono w niej teksty w językach arabskim, judeo-arabskim i staroperskim.

Zwój, którego replikę pokazała w piątek telewizja izraelska, był najprawdopodobniej lamentacją po śmierci ważnej osoby, której nie udało się zidentyfikować. „Dokąd on poszedł?” – czytamy w tekście – „Członkowie jego rodziny są osamotnieni”.

Inne teksty zawierają nieznane dotąd opisy starożytnego królestwa Judei, fragmenty Księgi Izajasza oraz prace średniowiecznego mędrca rabina Saadii Gaona.

Poza tym znaleziono pierścienie, na których widnieją wygrawerowane hebrajskie imiona, np. Samuel syn Józefa.

Telewizja cytowała również źródła, z których wynika, że zwoje po raz pierwszy ujawniono w Peszawarze w Pakistanie, skąd zostały sprzedane antykwariuszom w Genewie, Londynie, Dubaju i Jerozolimie. Kancelaria Premiera Izraela oraz kilku izraelskich biznesmenów wyraziło chęć zakupu, ale na wczesnym etapie procesu sprzedaży (to znaczy, że zostali przelicytowani).

Warto przypomnieć, że odnalezienie genizy kairskiej w 1864 roku było największym  odkryciem w dziedzinie manuskryptów żydowskich przed znalezieniem zwojów w Qumran. W Kairze znaleziono 280 tysięcy dokumentów gromadzonych od IX do XIX wieku, na których w dużej mierze opiera się współczesna wiedza o życiu i zwyczajach Żydów.

Czytaj o odnalezieniu zwojów z genizy w Afganistanie w Jerusalem Post (ang.)

Tutaj program z izraelskiej telewizji Channel 2, w którym można zobaczyć zabytki:

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Biblia, Bliski Wschód, Izrael, Persja i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.