Pieczęć podatkowa króla Judy sprzed 2700 lat

Kolejna pieczęć, tym razem dużo starsza, została odkryta przez archeologów w rumowisku starożytnych śmieci, które znaleziono w dolinie Kidron leżącej na wschód od Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie.

Pieczęć ta (właściwie odcisk pieczęci, czyli bulla) pochodzi z czasów Pierwszej Świątyni, z okresu Królestwa Judy. Datuje się ją na ok. 700 rok p.n.e. Choć odcisk częściowo jest uszkodzony, Gabriel Barkay  z Uniwersytetu Bar Ilan odczytuje na nim napis „Gibeon. Dla króla” ([g]b’n/lmlk).

Pieczęć jest najwidoczniej potwierdzeniem złożenia królowi Judy podatku lub daniny przez miasto Gibeon, położone ok. 10 km na północny zachód od Jerozolimy. Królem tym mógł był Ezechiasz lub jego syn Manasses.

Bulla należy do grupy podobnych jej zabytków nazywanych „bullami fiskalnymi”. Obecnie archeolodzy znają ok. 50 tego typu zabytków (ale ta z Gibeonu jest pierwszą pochodzącą z wykopalisk, pozostałe wypłynęły na rynku antykwarycznym). Można je podzielić na dwie grupy: jedne z nazwami miast Judy, a inne z imionami urzędników. Wszystkie one zawierają zwrot lmlk, czyli „dla króla”, który wskazuje, że chodzi o podatek. Podobny zwrot znaleziono również na innych zabytkach, na przykład odciśnięty na królewskich dzbanach.

Tego typu znaleziska pozwalają odtworzyć system podatkowy i podział administracyjny królestwa Judy sprzed niewoli babilońskiej. Są również pomocne w porównianiu stanowisk archeologicznych z listą miast Judy zapisaną w Księdze Jozuego 15:20-63.

Oprócz tego w rumowisku z doliny Kidron odkryto pięć innych odcisków pieczęci i jedną pieczęć kościaną, niektóre z nich zdradzają wpływy egipskie. Poza zabytkami z czasów królestwa Judy (X – VIII wiek p.n.e.), w rumowisku znajdowały się również przedmioty z późnego okresu Drugiej Świątyni (II wiek p.n.e. – I wiek n.e.).

Nie wiadomo dokładnie, czy „śmieci” pochodzą ze Wzgórza Świątynnego i w późniejszym okresie spadły do głębokiej w tamtym miejscu doliny, czy też od początku je tam wyrzucano. Kilka wzmianek biblijnych wskazuje, że dolina potoku Kidron mogła służyć za składnicę śmieci. W dolinie niszczono przedmioty bałwochwalczego kultu i chowano zmarłych (1 Królów 15:11-14; 2 Królów 23:4-12; 2 Kronik 29:16; 2 Kronik 30:14). Prorok Jeremiasz sugeruje, że traktowano ją jako teren nieczysty (Jer. 31:40).

Do znaleziska doszło przypadkowo, dolina Kidron nie jest bowiem objęta regularnymi wykopaliskami, ponieważ leży poza granicami dawnej Jerozolimy. Jednak w 2009 na tym terenie, gdzie obecnie znajduje się klasztor franciszkanów, trwały prace budowlane związane z przygotowaniami do wizyty w Jerozolimie papieża Benedykta XVI. Podczas prac natknięto się na rumowisko starożytnych śmieci, które następnie zostały przeniesione w inne miejsce i przesiane przez izraelskich archeologów.

Czytaj więcej znaleziskach z doliny Kidron i o pieczęci podatkowej (ang.)

Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Izrael, Jerozolima i oznaczony tagami , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.