Najwcześniejsza egipska wzmianka o Izraelu?

inskrypcjaNiemieccy egiptolodzy i bibliści uważają, że słynna inskrypcja na steli Merenptaha, która wymienia z nazwy „Izrael” nie była najstarszą egipską wzmianką o tym narodzie, jaka zachowała się do naszych czasów. Jak twierdzą, tę nazwę można również odczytać na  znajdującym się w Berlinie fragmencie posągu o 200 lat starszym od steli Merenptaha.

Od dawna uczeni przyjmowali, że nazwa „Izrael” po raz pierwszy pojawiła się, na odkrytej przez Flindersa Petriego w 1896 roku, steli faraona Merenptaha. Zabytek obecnie znajduje się w Muzeum Egipskim w Kairze i jest datowany na około 1200 rok p.n.e. Stela jest formą poetyckiej pochwały dla władcy Egiptu z XIX dynastii, który sprawował swe rządy po Ramzesie II.

W dolnej części tej inskrypcji hieroglificznej umiejscowiony jest opis wyprawy wojennej do Kanaanu, którą Merenptah odbył w pierwszych latach swojego panowania (Według niektórych egiptologów Merenptah w rzeczywistości przypisał sobie wyprawę Ramzesa II). W jednej z linijek pojawia się informacja o spustoszeniu „Izraela”. Przez wielu ekspertów fragment ten jest traktowany jako jeden z dowodów potwierdzających, że etnogeneza Izraela miała miejsce najpóźniej w tym czasie.

Nowa publikacja egiptologów i archeologów biblijnych Manfreda Görga, Petera van der Veena i Christoffera Theisa sugeruje, że w egipskich źródłach prawdopodobnie istniała jeszcze wcześniejsza wzmianka o „Izraelu”.

Według niemieckich badaczy, jeden z napisów hieroglificznych znajdujących się na piedestale niezachowanego posągu znajdującego się obecnie w Muzeum Egipskim w Berlinie, może być odczytywany jako „Izrael”. Ze względu na różnice w możliwej wymowie hieroglifów, nie wszyscy uczeni zgadzają się z tą interpretacją. Na podparcie swoich przypuszczeń Manfred Görg i współpracownicy podają liczne analogie, które ich zdaniem są wystarczającym potwierdzeniem ich hipotezy.

Na nowo odczytana i zinterpretowana inskrypcja datowana jest na około 1400 rok p.n.e., jest zatem o 200 lat starsza od steli Merenptaha. Według odkrywców może rzucić nowe światło na poglądy dotyczące początków kształtowania się państwa izraelskiego.

Okres pomiędzy początkiem tworzenia się tożsamości narodowej Izraelitów, a ustanowieniem dynastii królewskiej w Izraelu jest przedmiotem ożywionej dyskusji naukowej. Uczonych różni między innymi stosunek do historyczności relacji biblijnej. Dlatego tak ważne są wszelkie pozabiblijne wzmianki dotyczące Izraela, zwłaszcza z najstarszego okresu, gdy Izraelici znajdowali się w kręgu wpływów egipskich.

Nie da się do końca stwierdzić, czy wymieniona nazwa określa już państwo czy tylko naród izraelski, ani jakiego dokładnie okresu w historii biblijnej dotyczy ze względu na duże rozbieżności w datowaniu (różnice sięgają nawet setek lat). Natomiast niewątpliwie stanowi dowód historyczności „Izraela” w II tysiącleciu p.n.e.

Advertisements
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Bliski Wschód, Egipt, Izrael i oznaczony tagami , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.