Miejsce, w którym znaleziono najstarszy hebrajski tekst

Na zakończenie tegorocznych prac archeolodzy prowadzący wykopaliska w Khirbet Qeiyafa opublikowali zdjęcia lotnicze tego jednego z najciekawszych stanowisk w Izraelu.

Ruiny kryją pozostałości niewielkiego miasta na nizinie Ela, pomiędzy Judą a Filisteą. Datuje się je na czasy króla Dawida. To właśnie tutaj niedawno znaleziono najstarszą inskrypcję w języku hebrajskim.

Zdjęcia wykonane pod koniec sezonu 2011 zostały opublikowane na oficjalnej stronie ekspedycji badającej Khirbet Qeiyafa. Dają one wspaniały obraz stanowiska wraz z odsłoniętymi fragmentami starożytnego miasta, między innymi czterokomorową bramą i fragmentami fortyfikacji.

Wykopaliska prowadzone w tym miejscu przez archeologów z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie pod kierownictwem prof. Yosefa Garfinkela i Saara Ganora okazały się bardzo owocne. Na podstawie znalezionej ceramiki i metod radiowęglowych ruiny ufortyfikowanego starożytnego miasta wydatowano na poczatek X wieku p.n.e. Garfinkel i Ganor łączą je z panowaniem króla Dawida lub jego syna Salomona.

Miasto leżało na szlaku łączącym królestwo Judy i miasta filistyńskie, więc w czasach Dawida było świadkiem walk o wyzwolenie się Izraelitów spod dominacji Filistynów. To właśnie na nizinie Ela doszło do słynnej walki między Goliatem a Dawidem.

Jak pisaliśmy niedawno, niektórzy uczeni utożsamiają Khirbet Qeiyafa z wymienionym raz w Biblii miastem Netaim. [EDIT – Prof. Garfinkel utożsamia je jednak z miastem Szaaraim.]

W roku 2008 doszło tam do odkrycia szczególnie cennego znaleziska. W ruinach znaleziono ostrakon, zapisany fragment ceramiki z inskrypcją w piśmie protokanaanejskim. Jak się okazało, był to napis w języku hebrajskim, najstarszy znany tekst w tym języku, jaki zachował się do naszych czasów. Stanowi dowód, że po hebrajsku pisano już 3000 lat temu, w czasach króla Dawida.

Odkrycie to rzuca snop światła w dyskusji, jaka toczy się od ponad 30 lat między Izraelczykami, a krytykami i uczonymi arabskimi, którzy podważają historyczne relacje biblijne i twierdzą, że Żydzi w starożytności nie mieszkali w Palestynie. Jest również ważne w datowaniu Biblii hebrajskiej, popiera bowiem tradycyjne poglądy o wczesnym powstaniu ksiąg Starego Testamentu.

Galeria zdjęć lotniczych na oficjalnej stronie ekspedycji (ang.)

Zobacz też poprzedni wpis o wykopaliskach w Khirbet Qeiyafa i odkryciu ostrakonu (pol.)

Udało nam się znaleźć filmik w języku polskim, który relacjonuje to odkrycie:

Na temat ostrakonu z najstarszym hebrajskim tekstem zobacz też:

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Edwarda Lipińskiego „Najstarsza inskrypcja hebrajska” w Studia Judaica nr 1 (27) 2011, str. 143-150.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Biblia, Bliski Wschód, Izrael i oznaczony tagami , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.