Nowy dokument żydowski z Pustyni Judzkiej

W maju 2009 roku władze izraelskie udaremniły nielegalną sprzedaż cennego żydowskiego manuskryptu, który został znaleziony nieco wcześniej przez Beduinów na Pustyni Judzkiej, niedeleko miejsca, gdzie odkryto Zwoje znad Morza Martwego.

Papirusowy dokument ma charakter prawniczy. Dotyczy “Miriam Barat Ya‘aqov” (czyli Miriam/Marii córki Jakuba) z miejscowości Misalev. Była to wdowa, która przekazywała majątek bratu swego męża.

Najciekawszym faktem jest datowanie dokumentu uwidocznione w jego pierwszej linii: „czwarty rok po zniszczeniu domu Izraela”. Może tu chodzić tylko o dwa wydarzenia: powstanie żydowskie z lat 66-70 n.e. lub późniejsze powstanie Bar-Kochby z lat 132-135.

Wykonane niedawno datowanie paleograficzne (na podstawie kształtu liter) wykazało, że dokument powstał w II wieku, więc raczej chodzi o drugą rewoltę żydowską. Papirus Miriam pochodzi zatem najprawdopodobniej z roku 139 n.e.

Uczonych bardzo zainteresował sposób datowania dokumentu, niespotykany dotąd w znajdowanych zabytkach. Wiadomo, że Żydzi podczas obu powstań przeciw Rzymianom wprowadzali własny system datowania i stosowali go na przykład na wybijanych przez siebie monetach. Jednak datowanie „wolności Syjonu” kończyło się wraz z upadkiem powstania.

Dokument Miriam jest zatem unikatem, który pozwala poznać ważne szczegóły z codziennego życia Żydów palestyńskich, gdy nie mogli oni już mieszkać w Jerozolimie. Napisał go skryba „Józef syn Jakuba”. Co ciekawe, początkowo źródła podawały, że manuskrypt zapisano w hebrajszczyźnie, a ostatnie mówią o mieszance hebrajskiego i aramejskiego, obu języków używanych wówczas przez Żydów.

I co równie ważne, wydaje się, że Pustynia Judzka być może kryje jeszcze wiele starożytnych dokumentów, które dopiero czekają na odnalezienie.

Czytaj więcej o tym dokumencie i żydowskich sposobach datowania (ang).

Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Bliski Wschód, Izrael i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.