Stempel z menorą z czasów biznantyńskich

Na ciekawe znalezisko natrafili archeolodzy podczas wykopalisk ratunkowych w Horbat Uza, w pobliżu Akki w północnym Izraelu. Jest to stempel z motywem menory, najprawdopodobniej używany przez piekarza do znakowania koszernego wypieku.

Pieczątka o bardzo niewielkich rozmiarach datowana jest na około VI w. n.e., czyli na okres, gdy Palestyna znajdowała się pod władzą Cesarstwa Bizantyńskiego.

Stempel świadczy, że już wtedy siedmioramienny świecznik był używany jako symbol judaizmu. Jest to nawiązanie do złotego świecznika o tym kształcie, który znajdował się w świątyni w Jerozolimie do roku 70 roku n.e.

Tłok stempla zdobi siedmioramienny świecznik z poziomą kreską stykającą się z jego końcami. Na rancie stempla (na wysokości uchwytu siedmioramiennego świecznika) widnieją wyryte greckie litery, układające się według badaczy w popularne w społeczności żydowskiej w tych czasach imię “Launtius”, na szczycie uchwytu jest “kropka”. Ciekawe jest, że to imię pojawiło się na innych znanych stemplach chlebowych, choć nie jest jedynym.

Wizerunek menory został wyryty na zabytku przed wypałem, natomiast litery wyskrobano po jego wykonaniu. David Amit, zajmujący się tą kategorią zabytków twierdzi, iż warsztaty garncarskie wykonywały dla piekarzy gotowe znaczniki, które oni następnie podpisywali swoimi sygnaturami lub imionami, co również stawało się elementem “znaku firmowego” danej piekarni i gwarantowało koszerność wyrobu.

Jest to pierwszy zabytek tego typu pochodzący z wykopalisk czyli mający ściśle określone pochodzenie.

Obecność tego zabytku (oraz innych zdobionych motywem menory jak ceramika i lampki oliwne) potwierdza istnienie społeczności żydowskiej w osadzie Horbat Uza, która leżała w rejonie zasiedlonym w większości przez chrześcijan, w okresie bizantyńskim.

Piekarnia w Horbat Uza mogła zaopatrywać w wypieki społeczność żydowską z pobliskiego miasta Akka.

Podobne stemple posiadali chrześcijańscy producenci – posiadały one znak krzyża i dla danego okresu są znacznie częściej znajdowane na terenie Syro-Palestyny.

Na podstawie informacji z serwisu Archeologia Wschodu (pol.)

Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Bliski Wschód, Izrael i oznaczony tagami , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.