Pieczęć ‚Mattaniasza’ i dom z czasów Pierwszej Świątyni

Na początku maja w Jerozolimie odkryto małą kamienną pieczęć z hebrajskim imieniem pochodzącą z końcowego okresu Pierwszej Świątyni, czyli sprzed około 2700 lat.

Izraelscy archeolodzy znaleźli ją w gruzach badanego właśnie budynku, który również pochodzi z czasów sprzed zburzenia Jerozolimy przez Babilończyków. Pozostałości tego domu to najbliżej położona do świątyni Salomona struktura, do jakiej kiedykolwiek udało się dotrzeć archeologom.

Osobista pieczęć datowana na VIII do VI wieku p.n.e. nosi hebrajski napis z imieniem jej właściciela: LeMatanyahu Ben Ho… (…למתניהו בן הו), czyli „[należąca] do Mattaniasza syna Ho…”. Pozostała część napisu zawierająca imię ojca Mattaniasza jest nieczytelna.

Wykonana z półszlachetnego kamienia pieczęć, podobnie jak jej współczesne odpowiedniki, służyła do sygnowania dokumentów i listów. Archeolodzy znaleźli wiele podobnych zabytków z czasów Królestw Izraela i Judy, np. pieczęć królowej Jezebel oraz urzędników wymienionych w Księdze Jeremiasza.

Imię Mattaniasz (lub Mataniasz) jest również typowe dla tego okresu. Oznacza „dar Jahwe” i nosiło je kilku mężczyzn wymienionych w Biblii żyjących zarówno w czasach królów judzkich, jak i po powrocie z niewoli babilońskiej (zob. 1 Kron. 25:4, 2 Kron. 20:14, 29:13, Ezdr. 10:25, 27, 30, 37).

Najsłynniejszym Mattaniaszem był ostatni król judzki panujący na tronie w Jerozolimie, syn Jozjasza z dynastii Dawida. Babiloński monarcha Nabuchodonozor ustanawiając go zależnym królem w Judzie zmienił mu imię na Sedekiasz (Sedecjasz) i zobowiązał przysięgą do lojalności (zob. 2 Król. 24:17). Sedekiasz zbuntował się jednak przeciw Babilonowi, czego skutkiem był upadek Jerozolimy, zburzenie Pierwszej Świątyni i siedemdziesiąt lat niewoli babilońskiej. Mattaniasz-Sedekiasz został schwytany i zmarł w babilońskim więzieniu.

Nie można jednak żadnego z Mattaniaszów wymienionych w Biblii jednoznacznie utożsamić z właścicielem pieczęci „synem Ho…”. Być może chodzi o kogoś innego noszącego to popularne w tamtym czasie imię.

Na dom w pobliżu Wzgórza Świątynnego archeolodzy z Izraelskiego Zarządu Starożytności (IAA) natknęli się podczas trwających od szeregu miesięcy prac oczyszczania pochodzącego z I wieku n.e. starożytnego kanału ściekowego. Został on zasypany gruzem podczas prac budowlanych w Jerozolimie przeprowadzanych przez Heroda Wielkiego i jego następców.

Wykopaliska, którymi kierują Ronny Reich i Eli Shukron przyniosły już kilka sensacyjnych odkryć z okresu rzymskiego, między innymi przedmioty związane ze słynną świątynią jerozolimską. Są one o tyle cenne, że w wyniku porozumienia izraelsko-muzułmańskiego na Wzgórzu Świątynnym, na którym obecnie wznosi się meczet, nie prowadzi się żadnych prac wykopaliskowych.

Tym razem archeologom udało się odkopać pozostałości o wiele starszego domu, bo pamiętającego jeszcze Pierwszą Świątynię zbudowaną przez Salomona i to w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Miejsce to znajduje się w pobliżu tzw. Łuku Robinsona, niedaleko Zachodniego Muru (Ściany Płaczu).

Więcej w komunikacie Izraelskiego Zarządu Starożytności oraz na stronie Izraelskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych (ang.)

Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Izrael, Jerozolima i oznaczony tagami , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.