Dwujęzyczny napis na kamieniu granicznym z Gezer

Archeolodzy pracujący na stanowisku Tel Gezer w środkowym Izraelu odkryli kamień graniczny z napisem w językach greckim i hebrajskim. Znalezisko pochodzi z okresu walk pomiędzy Seleucydami a Machabeuszami (II wiek p.n.e.).

Jest to trzynasty taki kamień znaleziony w ciągu ostatnich stu lat w pobliżu ruin biblijnego miasta Gezer i pierwszy od lat dziesięciu. Amerykańcy archeolodzy z Southwestern Baptist Theological Seminary natrafili również na inny podobny głaz, pierwotnie odkryty i opisany w XIX wieku, a który potem został zagubiony.

Głazy z dwujęzycznymi inskrypcjami ustawione były na rubieżach ziemi należącej do miasta Gezer, miały również informować cudzoziemców, że na obszarze tych pól przestrzega się żydowskiego prawa.

Napis na kamieniu jest bardzo zbliżony do tych z pozostałych dwunastu. W pierwszej linii greckimi literami wyryto imię Alkiou, czyli „należące do Alkiosa”. Dwie kolejne zawierają hebrajski napis tłumaczony na „region Gezer”. Odkrywcy zapowiadają bliską publikację znaleziska.

Gezer było miastem położonym na nizinie pomiędzy Judą a Filisteą. Podczas podboju Kanaanu przez Jozuego zostało zdobyte przez Izraelitów i przydzielone plemieniu Efraima jako miasto graniczne. Jednak jeszcze długo mieszkali w nim Kananejczycy, a w czasach Dawida również Filistyni (Joz. 12:12; 16:10; 2 Sam. 5:25).

Choć Dawid pokonał Filistynów pod Gezer, to dopiero interwencja władcy Egiptu w okresie panowania króla Salomona pomogła ostatecznie je podporządkować. Faraon spalił miasto i pozabijał mieszkających w nim Kananejczyków, a potem przekazał je w posagu swojej córce, żonie Salomona. Ten miasto odbudował i prawdopodobnie umocnił (1 Król. 9:15-17).

Gezer znane jest też ze źródeł pozabiblijnych. Faraon Totmes III upamiętnił jego zdobycie na murze świątyni w Karnaku. Co najmniej 9 razy wspominają Gezer listy z Amarny. Faraon Merenptah na swojej steli chwali się, że „związał Gezer”.

Biblijne miasto Gezer bez wątpienia utożsamia się ze wzgórzem Tel Gezer (Abu Szusza, Tall Dżazar), które znajduje się w połowie szlaku między Jerozolimą a Joppą (obecnie Jaffa, dzielnica Tel Awiwu). W pobliżu Tel Gezer ten szlak krzyżuje się ze starożytnym traktem prowadzącym z Egiptu do Mezopotamii. Miasto położone na granicy Judy i Filistei miało więc ważne znaczenie strategiczne.

Wykopaliska w Tel Gezer prowadzi się od poczatku XX wieku. Jest to jedno z najlepiej zbadanych miast starożytnych w Palestynie. Znaleziono tutaj, podobnie jak w Megiddo i Chacor, bramę zbudowaną według tego samego trójdzielnego wzoru, najprawdopodobniej przez Salomona. Pod bramą i murem znajduje się warstwa gruzu będąca, według niektórych uczonych, pozostałością po spaleniu miasta przez faraona.

Najsłynniejszym znaleziskiem jest tzw. „kalendarz z Gezer”, tabliczka datowana na X wiek p.n.e. zapisana pismem starohebrajskim, która zawiera informacje o porach różnych prac polowych w Izraelu. To jeden z najdawniejszych zabytków języka hebrajskiego.

Trzynaście kamieni granicznych pochodzi z dużo późniejszych czasów, z II wieku p.n.e., gdy Żydzi zbuntowali się przeciwko władzy dynastii Seleucydów, nie zgadzając się na przymusową hellenizację. Podobnie jak „kalendarz z Gezer” kamienie noszą napisy po hebrajsku, co świadczy o ciągłości hebrajskiego osadnictwa, pisma i języka w tym mieście od czasów Salomona po epokę Machabeuszy.

Na zdjeciu: inny kamień graniczny z Gezer znajdujący się w muzeum w Stambule. 

Advertisements
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Biblia, Izrael i oznaczony tagami , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.