Świecznik na Łuku Tytusa był pierwotnie intensywnie żółty

Słynny wizerunek świecznika zabranego przez Rzymian w 70 roku ze świątyni jerozolimskiej, który znajduje się na Łuku Tytusa w Rzymie był pierwotnie pomalowany na intensywnie żółty kolor.

Dowiodły tego badania amerykańskich, niemieckich i włoskich uczonych, którzy posłużyli się nieinwazyjną metodą spektometrii ultrafioletowej, by odkryć drobinki użytego pigmentu. Choć przez wieki przywykliśmy do oglądania antycznych rzeźb w bieli, to dziś wiadomo, że w rzeczywistości były one bogato kolorowe.

Siedmioramienny świecznik ze świątyni, zwany menorą, jak podają źródła historyczne, był wykonany ze złota. Jak się okazuje, kamienna płaskorzeźba z Łuku Tytusa była pokryta żółtą ochrą, która „z daleka wyglądała jak złoto” – wyjaśnia jeden z badaczy.

Łuk Tytusa (zdj. Wikipedia)

Nowa metoda jest przełomem w badaniach nad kolorami rzymskich rzeźb i innych zabytków, które bezskutecznie prowadzili uczeni od lat 80-tych. Steven Fine z Uniwersytetu Yeshiva w Nowym Jorku, który stoi na czele projektu cyfrowego odtworzenia Łuku Tytusa ma nadzieję, że w ten sposób uda się odkryć kolory nie tylko z pozostałych płaskorzeźb, ale też z innych zabytków Forum Romanum.

Menora z Łuku Tytusa jest najbardziej znanym wizerunkiem złotego świecznika, który znajdował się w świątyni w Jerozolimie. Reliefy znajdujące się na wewnętrznych ścianach tej budowli z 81 roku n.e. przedstawiają trymfalny wjazd Tytusa do Rzymu, który po pokonaniu powstania żydowskiego i zdobyciu Jerozolimy w 70 roku przywiózł do stolicy imperium zrabowane skarby.

Chociaż rzymskie wyobrażenie menory przez stulecia było jedynym znanym, a z czasem stało się z symbolem judaizmu i nawet weszło do godła państwa Izrael, to w kilku szczegółach różni się od opisów z Biblii, tradycji żydowskiej i innych odkryć archeologicznych

Przede wszystkim wątpliwości wzbudza podstawa świecznika, na Łuku Tytusa wyglądająca jak podwójna skrzynia, gdy tymczasem według tradycji żydowskiej i innych starożytnych wyobrażeń świecznik stał na trójnogu. Uczeni nie są zgodni, czy tak wyglądał świecznik w świątyni przebudowanej przez Heroda, czy też jest to tylko błędne wyobrażenie rzymskiego rzeźbiarza.

Pierwszy siedmioramienny świecznik ze złota został wykonany na pustyni Synaj razem z innymi sprzętami po wyjściu Izraelitów z Egiptu pod wodzą Mojżesza. Znajdował się w przenośnym namiocie, tak zwanym Przybytku, który pełnił rolę świątyni Jahwe (Wyjścia 25, Hebrajczyków 9:2).

W świątyni jerozolimskiej zbudowanej przez Salomona stało dziesięć złotych świeczników, wykonanych na wzór pierwszego, choć być może większych. Zostały one zagrabione przez Babilończyków pod zburzeniu Pierwszej Świątyni przez Nabuchodonozora (1 Królów 7:48, 49; Jeremiasza 52:19).

Po powrocie z niewoli babilońskiej Żydzi pod wodzą Zerubbabela w VI wieku p.n.e. odbudowali świątynię. Był tam złoty świecznik lub świeczniki. Gdy w II wieku p.n.e. zagrabił je hellenistyczny władca Syrii Antioch IV Epifanes – jak podaje Księga 1 Machabejska – Żydzi wykonali nowy.

Na Łuku Tytusa widać menorę ze wspaniałej świątyni przebudowanej przez Heroda Wielkiego. Najprawdopodobniej jest to tylko jeden ze znajdujących się tam świeczników, które musiały dorównywać tym wykonanym za Salomona.

Badania, dzięki którym ustalono żółty kolor płaskorzeźby wskazują, że Rzymianie zapamiętali istotny fakt, iż wojska Tytusa przywiozły do Rzymu wielki piękny siedmioramienny świecznik wykonany ze szczerego złota i bardzo chcieli to upamiętnić.

Zobacz też:

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Biblia, Izrael, Jerozolima, Rzym i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.