Ukończono słownik języka starożytnych Egipcjan

37 lat zajęło naukowcom z Uniwersytetu Chicagowskiego sporządzenie kompletnego słownika języka egipskiego zapisywanego demotyką – ludowym pismem używanym w kraju nad Nilem pomiędzy wiekiem V p.n.e. a V n.e.

Chicagowski Słownik Demotyczny (CDD), który teraz  jest dostępny w Internecie, zawiera tysiące haseł, które są kroniką życia codziennego starożytnego Egiptu wyrażoną w języku jego zwykłych mieszkańców.

Pismo demotyczne – w odróżnieniu od hieroglifów – początkowo służyło do zapisywania spraw codziennych – aktów podatkowych, kontraktów małżeńskich czy skarg na ciężką pracę. Z czasem zaczęto go używać również do tekstów bardziej oficjalnych i literackich.

Jak wiadomo, od najdawniejszych czasów w starożytnym Egipcie posługiwano się skomplikowanym pismem hieroglificznym. Znamy je przede wszystkim z inskrypcji w świątyniach i grobowcach państwa faraonów. Jednak nie było ono zbyt praktyczne, dlatego w codziennych zapiskach administracyjnych używano prostszego zapisu zwanego pismem hieratycznym.

W Okresie Późnym (po VII wieku p.n.e) hieratyka przekształciła się w pismo demotyczne, jeszcze bardziej uproszczone. Nie miało charakteru obrazkowego, za to stosowano w nim mnóstwo skrótów, ligatur i nietypowych cech ortograficznych, które uniemożliwiają zestawienie go z hieroglifami.

Pismem demotycznym zapisywano teksty w potocznym języku – zwanym również językiem demotycznym – którym mówiono w schyłkowym okresie dziejów Egiptu, aż do końca okresu rzymskiego. Z języka demotycznego wywodzą się niektóre współcześnie używane słowa, na przykład „heban” albo imię Zuzanna, które oznacza „lilię”.

Najsłynniejszym przykładem użycia pisma demotycznego jest słynny trójjęzyczny Kamień z Rosetty, który pozwolił uczonym w XIX wieku odczytać pismo egipskie.

Liczący około 2000 stron Chicagowski Słownik Demotyczny został umieszczony w sieci na stronie Instytutu Orientalistycznego Uniwersytetu w Chicago (link poniżej). Będą mogli z niego bezpłatnie korzystać uczeni z całego świata.

Gil Stein, dyrektor Instytutu, wyjaśnia:

„Słownik ten jest niezwykle ważnym narzędziem do badania starożytnego społeczeństwa. Pozwoli na lepsze zrozumienie tekstów zwykłych Egipcjan z czasów, gdy ich kraj był coraz bardziej wciągany w orbitę świata grecko-rzymskiego”.

Słownik języka demotycznego to drugi w ostatnim czasie tego typu ukończony projekt Instytutu Orientalistyki Uniwersytetu Chicagowskiego.

W czerwcu zeszłego roku ogłoszono ukończenie Chicagowskiego Słownika Asyryjskiego (CAD), który oprócz zestawienia słów zawiera też historię i różne przykłady ich użycia w starożytnych tekstach. Omawia języki i dialekty, którymi posługiwano się na terenach dzisiejszego Iranu, Iraku, Syrii i Turcji pomiędzy III tysiącleciem p.n.e. a końcem I wieku n.e.

Asyryjski tezaurus z Chicago jest monumentalnym dziełem zawartym w 21 tomach (które ukazały się w 26 częściach). Obejmuje on ponad 9700 stron, a prace nad jego ukończeniem trwały aż 90 lat! (1921-2011).

Słowniki języków używanych w czasach biblijnych przyczynią się nie tylko do rozwoju egiptologii i asyriologii, ale z pewnością również do lepszego poznania historycznego i kulturowego tła wydarzeń opisanych w Biblii.

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Bliski Wschód, Egipt, Mezopotamia i oznaczony tagami , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.