Złota Jerozolima – dwie złote wystawy w Izraelu

Złoto wymienione jest w Biblii Hebrajskiej 385 razy, częściej niż jakikolwiek inny metal. Użycie tego słowa przez pisarzy biblijnych jest tak różnorodne i bogate, jak przedmioty z tego szlachetnego kruszcu wykonywane przez całą starożytność.

Mimo iż złoto nie występuje naturalnie w Izraelu, archeolodzy w krajach biblijnych znaleźli bardzo wiele takich drogocennych przedmiotów. Wiele z nich można teraz oglądać na dwóch wystawach w Jerozolimie.

Pierwsza z nich to „Czyste złoto” wystawiona w Muzeum Ziem Biblijnych, która będzie otwarta do 31 grudnia 2012 [edit – przedłużona do 30 maja 2013]. Druga zaś nazwana została „Białe złoto” i można ją oglądać w Muzeum Izraelskim do 30 marca 2013. Ponieważ obie wystawy znajdują się dość blisko siebie, więc turyści wybierający się do Jerozolimy nie mogą pominąć żadnej z nich.

Wystawa „Czyste złoto” prezentuje na przykładzie artefaktów z całego starożytnego świata cechy złota, które czynią go cennym – jego rzadkość, ale łatwą dostępność, jego miękkość, ale trwałość.

Na wystawie można zobaczyć złoto z Lewantu, choć występuje tam rzadziej niż w innych regionach, a także przedmioty ze świata grecko-rzymskiego (w tym wisiorek Afrodyty, na zdjęciu), etruskiego, znad Morza Czarnego, Egiptu, Mezopotamii, Iranu, Chin oraz wschodniej Azji. Wszystkie prezentują artyzm i umiejętności, które osiągnięto już w starożytności.

Eksponaty pochodzą przede wszystkim z kolekcji własnej Muzeum Ziem Biblijnych (Bible Lands Museum), którego początkiem była wystawa prywatnych zbiorów Eliego Borowskiego (1913-2003). Borowski, polski Żyd urodzony w Warszawie, historyk sztuki starożytnej i biblista, był znanym kolekcjonerem zabytków i antykwariuszem. W roku 1992 na bazie swojej kolekcji utworzył Muzeum Ziem Biblijnych w Jerozolimie.

Obecnie Muzeum prowadzi żona Eliego, Batya Borowski, emerytowana dyrektor i współzałożycielka placówki oraz jej córka i obecna dyrektor, Amanda Weiss. Muzeum prezentuje jedną z najbogatszych kolekcji biblijnych skarbów

Drugie warte odwiedzenia miejsce, to Muzeum Izraelskie (Izrael Museum), gdzie można obejrzeć eksponaty w ramach wystawy „Białe złoto”.

Jest to wyjątkowe spojrzenie na najstarsze monety świata, które były wykonane z tak zwanego „białego złota”,  czyli elektrum, naturalnego stopu złota ze srebrem.

Za najstarsze monety świata uznaje się statery wybijane w VII wieku p.n.e. przez władców Lidii, starożytnej krainy leżącej w Azji Mniejszej (obecnie zachodnia Turcja), gdzie w naturze występuje ruda elektrum. Ponieważ pierwotnie monety wytwarzano wyłącznie właśnie z „białego złota”, więc rzadkość jego występowania ograniczała wybijanie monet niemal wyłącznie do Azji Mniejszej. Było to też źródłem legendarnych bogactw królów lidyjskich, z których ostatnim był słynny Krezus.

Z czasem, wraz z wynalezieniem złotych oraz srebrnych monet w połowie VI wieku p.n.e. (również w Lidii), wybijany pieniądz rozpowszechnił się na cały śródziemnomorski świat.

Starożyne monety są czymś więcej niż tylko przykładami sztuki metalurgicznej. Oprócz roli ekonomicznej, miały też znaczenie polityczne i propagandowe, czemu służyły symbole i obrazy na nich wybijane. Są więc numizmaty cennym źródłem wiedzy o historii i życiu codziennym w starożytności.

Na wystawie „Białe złoto” można obejrzeć około 500 przykładów monet wykonanych z elektrum, od których wywodzą się znane nam wszystkim metalowe pieniądze. Zabytki podzielono według typów, takich jak „mity”, „zwierzęta” oraz „śmiertelnicy”, by wyróżnić wizerunki, symbole i inskrypcje występujące na tych niedużych, ale cennych skarbach.

Wystawa „Czyste złoto”
Muzeum Ziem Biblijnych
Jerozolima
www.blmj.org

Wystawa „Białe złoto”
Muzeum Izraelskie
Jerozolima
www.imj.org.il

Tytuł tej notki, podobnie jak w informacji BAS, nawiązuje do popularnej piosenki izraelskiej „Złota Jerozolima” (ang. Jerusalem of Gold, hebr. Yerushalayim Shel Zahav), będącej nieoficjalnym hymnem miasta. Oto ona w wykonaniu Ofry Hazy:

Advertisements
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Bliski Wschód, Izrael, Jerozolima i oznaczony tagami , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.