Droga z czasów apostołów odkryta w Betsaidzie w Galilei

Przed dwoma tysiącami lat Betsaida była niewielkim rybackim miastem nad Morzem Galilejskim. Jej nazwa dosłownie znaczy „dom rybaka”. To właśnie z Betsaidy pochodziło co najmniej trzech spośród dwunastu apostołów Jezusa – Filip, Andrzej i Szymon Piotr (Jana 1:44). Sam Jezus dokonał tam znaczących cudów, w tym rozmnożenia pokarmu oraz uzdrowienia niewidomego.

Na stanowisku utożsamianym ze starożytną Betsaidą, w północnym Izraelu, od ponad 20 lat wykopaliska prowadzą amerykańscy badacze z Omaha w Nebrasce. Znaleźli już wiele przedmiotów życia codziennego z czasów Chrystusa, ale też ślady wcześniejszej historii sięgającej króla Dawida.

Ostatnio archeolodzy odsłonili w Betsaidzie pozostałości brukowanej drogi pochodzącej z czasów rzymskiego panowania w Galilei. Badacze twierdzą, że mogli po niej chodzić apostołowie Jezusa.

Kierujacy pracami archeolog dr Nicolae Roddy z Uniwersytetu Creighton w Omaha wyjaśnia:

„Odkryliśmy brukowaną ulicę z czasów uczniów Jezusa, która biegnie na zachód poprzez obszar mieszkaniowy od narożnika Domu Rybaka w dół w kierunku doliny Jordanu”.

„Dom Rybaka” to odkryte wcześniej pozostałości budynku tak nazwanego, ponieważ znaleziono w nim i obok niego sprzęty rybackie.

Dr Roddy dodaje jeszcze o odkrytej drodze:

„Mówię ludziom, że Andrzej, Piotr i Filip prawie na pewno chodzili po niej, bo inaczej musieliby wychodzić z siebie, żeby jej uniknąć!”.

Jednak odkrycia z czasów Nowego Testamentu to nie jedyna wartość tamtejszych wykopalisk, którymi od ponad 20 lat kieruje dr Rami Arav z Uniwersytetu Nebraska w Omaha, dyrektor projektu badań archeologicznych w Betsaidzie.

Pod zabudowaniami hellenistyczno-rzymskiego miasta Julias, czyli żydowskiej Betsaidy, ziemia skrywała resztki ufortyfikowanego miasta, którego historia sięga aż X wieku p.n.e. Z tego wczesnego okresu pochodzą odkryte przez Arava czterokomorowa brama, masywne obronne mury, pałac oraz liczne dowody zniszczenia miasta przez Asyryjczyków podczas najazdu w 732 roku p.n.e.

Chociaż odkryte miasto pochodzi sprzed 3 tysięcy lat, czyli z czasów króla Dawida, to jednak Izraelici nie opanowali ziem na północ i wschód od Morza Galilejskiego. Znajdowało się tam aramejskie królestwo Geszur, wzmiankowane zarówno w Starym Testamencie, jak i w tabliczkach z Amarny.

Stosunki między Geszurytami a Izraelitami musiały być co najmniej poprawne, skoro jedną z żon Dawida została Maaka, córka Talmaja, króla Geszuru. Urodziła mu ona Absaloma, który po zabiciu przyrodniego brata uciekł na trzy lata do Geszuru, do swojego dziadka (2 Sam. 3:3; 13:37, 38).

Rami Arav uważa, że znalezione przez niego starożytne miasto było w czasach Dawida stolicą królestwa Geszur. Jeśli tak jest, odegrało ważną rolę w dziejach biblijnych, zarówno przed trzema, jak i przed dwoma tysiącami lat.

Poniżej filmik, w którym Sarah K. Yeomans z Biblical Archaeology Society oprowadza po wykopaliskach w Betsaidzie w 2010 roku (ang.):

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Biblia, Izrael i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.