Zegar słoneczny sprzed ponad 3 tysięcy lat

zegarNajstarszy znany zegar słoneczny odnaleźli szwajcarscy archeolodzy badający Dolinę Królów w Egipcie.

Zegar – wapienna płytka z wyrytą tarczą – datowany jest na mniej więcej XIII wiek p.n.e. Byłby to zatem najstarszy taki zabytek, dzięki któremu możemy wiedzieć w jaki sposób Egipcjanie z czasów biblijnych mierzyli czas.

Znalezisko wskazuje, że w ówczesnym Egipcie dzień słoneczny dzielono na 12 godzin. Potwierdza to dotychczasowe poglądy naukowców, że właśnie z Egiptu wywodzi się podział doby na 24 godziny, po dwanaście na dzień i noc.

Odkrycia w Dolinie Królów w Tebach Zachodnich (w tak zwanym Mieście Umarłych) dokonał zespół badaczy z Uniwersytetu w Bazylei podczas wykopalisk, którymi kierowała prof. Susanne Bickel. Zegar znajdował się wśród pozostałości kamiennej chaty, w której mieszkali robotnicy zatrudnieni przy wykuwaniu w skale królewskich grobowców.

Zegar jest wyryty na płaskiej bryle wapienia. Narysowano na nim półkole o szerokości 16 centymetrów, które jest podzielone na 12 równych stożkowatych sekcji. Każda sekcja odpowiada 15 stopniom. W środku podstawy półkola wywiercony jest otwór, w który wkładano gnomon (patyk lub metalowy pręt). Jego cień wskazywał godzinę – czas słoneczny.

Szwajcarscy badacze są przekonani, że 12 sekcji odpowiada 12 godzinom dnia, a zatem podziałowi doby na 24 godziny już 3300 lat temu. Oczywiście mierzone w ten sposób godziny dzienne nieco różniły się długością w zależności od pory roku. Latem były dłuższe, zimą krótsze. Różnice były tym większe, im dalsza odległość od równika.

Według archeologów, zegar mógł służyć do mierzenia czasu pracy robotników pracujących w Dolinie Królów. Zresztą wszelkie zegary, o czym nie trzeba nikogo przekonywać, mają niemal nieograniczone wykorzystanie.

Choć znany był w Egipcie, system podziału doby na godziny przyszedł na teren Ziemi Obiecanej dość późno. W czasach Starego Testamentu Izraelici najwyraźniej go nie znali. Zazwyczaj dzielili dzień na cztery pory, a noc na trzy straże. Natomiast w I wieku n.e. znany i używany był już podział dnia na 12 godzin, do czego wiele razy nawiązuje Nowy Testament (por. Jana 11:9).

Źródła: strona Uniwersytetu w Bazylei (niem.) oraz rp.pl (pol.)

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Egipt i oznaczony tagami , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.