W Hierapolis znaleziono „wrota do piekieł”

plutos-gateGrupa włoskich archeologów pracujących na terenie starożytnego miasta Hierapolis odnalazła słynne miejsce znane z przekazów pisemnych jako Plutonium, czyli Bramę Plutona.

W czasach antycznych wierzono, że znajduje się tutaj przejście do podziemnego świata zmarłych, dlatego wiązano je z rzymskim bogiem Plutonem i zwano „bramą do piekieł”. W rzeczywistości była to głęboka rozpadlina skalna, w której wydzielały się trujące opary. Kapłani bogini Kybele zbudowali tu miejsce kultu, które właśnie odkrył włoski archeolog Francesco D’Andria.

Hierapolis znane było z licznych świątyń i gorących leczniczych źródeł. W I wieku n.e. żyła tam grupa chrześcijan, których pozyskał Epafras, współpracownik Pawła (Kolosan 4:12, 13). Tradycja łączy je też z apostołem Filipem.

hierapolisMiasto leżące we Frygii w Azji Mniejszej (obecnie południowo-zachodnia Turcja) założył w II wieku p.n.e. król Pegramonu Eumenes II. Największy rozkwit przeżywało w czasach rzymskich, zwłaszcza gdy odbudowano je po trzęsieniu ziemi z roku 60 n.e. Gorące źródła przyciągały miłośników term. Pozostałości kompleksu łaźni znali archeolodzy już wcześniej.

Od czasów najdawniejszych miejsce to było także ośrodkiem kultu bogini-matki Kybele, frygijskiej bogini płodności, która w czasach antycznych stała się popularna również w Rzymie jako Magna Mater.

To właśnie kapłani Kybele strzegli Plutonium, „bramy do piekieł”, gdzie stworzyli zabobonne miejsce kultu znane w całym ówczesnym świecie. Składano tam ofiary i przepowiadano przyszłość. Rytuały te opisał w I wieku grecki pisarz Strabon w swoim dziele Geografia (13.4.14.).

Z opisu wynika, że przeznaczone na ofiarę zwierzęta prowadzono do Bramy Plutona, gdzie spotykała je „nagła śmierć”. Według wyjaśnień kapłanów, życie odbierał zwierzętom władca świata podziemnego. Podobny los spotykał nielicznych śmiałków, którzy odważyli się wejść do jaskini, za wyjątkiem samych kapłanów, którzy najprawdopodobniej opanowali jakieś techniki oddechowe chroniące ich przed działaniem toksycznych gazów.

Archaeolog Francesco D’Andria zrekonstruował drogę, jaka prowadziła z kompleksu łaźni i w ten sposób natrafił na pozostałości Plutonium (zniszczono je w V wieku, resztę świątyń przerobiono wtedy na kościoły).

Odkrycia włoskich badaczy potwierdziły opis Strabona. Co więcej, „bramy piekieł” nadal zbierają śmiertelne żniwo. W trakcie wykopalisk kilka ptaków, które znalazły się w pobliżu wejścia do groty padło martwych, gdy zatruło się oparami wydzielającego się dwutlenku węgla.

Badania ruin Hierapolis zapoczątkował w 1887 roku Carl Humann, odkrywca ołtarza z Pergamonu. Włosi prowadzą tu wykopaliska od roku 1957. W roku 1988 Hierapolis wraz z sąsiednim parkiem narodowym Pamukkale zostało wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Chociaż Nowy Testament wymienia Hierapolis z nazwy tylko raz, był to ważny ośrodek dla rozwoju chrystianizmu w I i II wieku n.e.

Hierapolis wraz z sąsiednimi Kolosami i Laodyceą, stanowiły grupę trzech bliskich miast, skąd promieniowała ewangelia na rejony Frygii i okręg Azji. Co prawda apostoł Paweł nie raz wędrował przez Azję Mniejszą, prawdopodobnie jednak nie był osobiście w żadnym z trzech miast. Fundamenty chrystianizmu założył w nich Epafras, pochodzący z Kolosów bliski współpracownik Pawła (Kol. 4;12, 13).

Pod koniec I wieku te trzy miasta były w zasięgu nadzorowania Jana, ostatniego z apostołów, który mieszkał w Efezie. Bibliści uważają, że do gorących źródeł z Hierapolis pośrednio nawiązuje orędzie do Laodycejczyków zawarte w Księdze Objawienia (Apokalipsie) 3:14-16. Laodycea miała letnią wodę (z akweduktu), Hierapolis gorącą (ze źródeł), a Kolosy zimną (z gór).

W Hierapolis żył na poczatku II wieku pisarz chrześcijański Papiasz. Był to bliski współpracownik Polikarpa ze Smyrny, ucznia apostoła Jana. Papiasz docierał do starszych wiekiem chrześcijan, którzy znali osobiście apostołów, by ustalać czystą naukę apostolską.

Według dawnej apokryficznej tradycji w Hierapolis miał działać również apostoł Filip, tam miał też umrzeć około 80 roku i tam być pochowany. Biblia się na ten temat nie wypowiada. W roku 2011 Francesco D’Andria ogłosił, że odnalazł miejce pochówku apostoła, o czym pisaliśmy w jednym z pierwszych wpisów na niniejszej stronie.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Turcja i oznaczony tagami , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.