Czy w „domu Elizeusza” mieszkał prorok Elizeusz?

rehov-1Wykopaliska prowadzone od szesnastu lat w północnoizraelskim stanowisku Tel Rehov ujawniły, że w okresie brązu i żelaza było to największe w dolinie Bet Szean miasto kananejskie, a potem izraelskie.

W ostatnim czasie zespół archeologów, którym kieruje prof. Amihai Mazar z Uniwersytetu Hebrajskiego, odsłonił tam duży, dwuskrzydłowy dom datowany na drugą połowę IX wieku p.n.e. Oprócz figurek glinianych i ołtarzy kadzielnych, w odkrytym domu znajdowało się jedno odrębne pomieszczenie, gdzie archeolodzy znaleźli stół i ławę.

W tym właśnie pomieszczeniu uczeni odkryli na fragmencie ceramiki inskrypcję pisaną czerwonym tuszem, którą odczytano jako „Elizeusz”. Czy „dom Elizeusza” miał coś wspólnego z biblijnym prorokiem? Co ciekawe, prorok Elizeusz działał w tym samym czasie i w tym samym rejonie, w którym odkryto jego imię. Dlatego niektórzy sugerują nawet, że odkryte pomieszczenie mogło być izdebką w domu Szunamitki, o której wspomina 2 Królów 4:8-10.

Prorok Elizeusz jest jedyną osobą znaną z Biblii, która nosiła to imię (hebr. Elisza’). Nie oznacza to jednak, że w starożytnym Izraelu w tamtym czasie nikt inny się tak nie nazywał. Trudno więc jednoznacznie stwierdzić, że inskrypcja dotyczy właśnie jego osoby.

Z drugiej strony, nawet gdyby chodziło o imię tego ważnego proroka, nie wiadomo, czy napis świadczy o jego bytności w Tel Rehov (zazwyczaj utożsamianym z jednym z miast o nazwie Rechob), albo że tam mieszkał.

Prof. Amihai Mazar wyjaśnia: „Nie mogę z całą pewnością powiedzieć, że ten konkretny Elizeusz jest biblijnym Elizeuszem. Bardzo trudno to stwierdzić. Jednak to bardzo kuszące, ponieważ to dokładnie ten okres, w którym działał prorok – druga połowa dziewiątego wieku p.n.e.”.

Inny archeolog, Stephen Pfann, w wypowiedzi dla CBN News zauważa jednak, że Elizeusz nie było częstym imieniem występującym w starożytnym Izraelu, co – jego zdaniem – wspiera twierdzenie, że napis dotyczy właśnie proroka.

Archeolodzy zwracają też uwagę, że „dom Elizeusza” odnaleziono dość blisko (około 15 km) od miasta Abel-Mechola, skąd pochodził prorok. Co więcej, w tym samym domu znaleziono słój z inskrypcją z imieniem „Nimszi”. Jak wiadomo, prorok Elizeusz namaścił na króla nad Izraelem Jehu, który był wnukiem Nimsziego (2 Król. 9:1-3).

Poniżej film CBN omawiający odkrycie (ang):

.

Prof. Amihai „Ami” Mazar z Instytutu Archeologii Uniwerystetu Hebrajskiego w Jerozolimie prowadzi wykopaliska w położonych niedaleko siebie Tel Rehov i Tel Bet Szean (biblijne Bet Szean, późniejsze Scytopolis).

Ami Mazar jest bratankiem Benjamina Mazara, pioniera archeologii Izraela, oraz kuzynem archeolog Eilat Mazar. Rodzina Mazarów wywodzi się z Ciechanowca (woj. podlaskie).

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Biblia, Izrael i oznaczony tagami , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.