Moneta Kleopatry i Marka Antoniusza w Betsaidzie

moneta kleopatryBardzo rzadką monetę upamiętniającą najsłynniejszą parę kochanków starożytności odkryli archeolodzy na stanowisku w Betsaidzie, na północnym wybrzeżu Morza Galilejskiego.

Na jednej stronie monety wykonanej z brązu widnieje portret Kleopatry, ostatniej królowej Egiptu, z drugiej zaś rzymskiego wodza Marka Antoniusza, jednego z najpotężniejszych ludzi swoich czasów.

Wizerunek słynnej królowej okala grecki napis „od ludu Ptolemaidy”. Zatem moneta, choć znaleziona w Galilei, została wybita jakieś 60 km na zachód, w Ptolemaidzie, hellenistycznym porcie śródziemnomorskim, gdzie dziś znajduje się miasto Akka.

Ważąca ponad 7,5 grama moneta nie zachowała się idealnie okrągła. Mierzy w średnicy jakieś 21-23 mm. Natomiast bardzo dobrze zachowała się data jej wybicia – druga połowa 35 roku lub pierwsza połowa 34 roku p.n.e.

Dlaczego właśnie wtedy mieszkańcy Ptolemaidy postanowili uwiecznić Kleopatrę i Antoniusza w ten sposób?

Dr Donald T. Ariel, szef działu numimzatycznego Izraelskiego Urzędu Starożytności, wyjaśnia, że w tamtym czasie zwyczajowo miasta Wschodu upamiętniały na monetach postacie, które miały rzeczywiste wpływy i władzę. Był to prosty i skuteczny sposób, by się im przypodobać.

W roku 35/34 p.n.e. Marek Antoniusz był u szczytu swojej potęgi. Wraz z Kleopatrą dzierżyli faktyczną władzę nad wschodnimi prowincjami imperium rzymskiego. Wydawało się, że Antoniusz zyskał przewagę nad Oktawianem w walce o schedę po Cezarze. Sławy przydawały kochankom ogłaszane triumfy na Wschodzie.

akka betsaidaDr Rami Arav z Uniwersytetu Nebraska w Omaha, który kieruje wykopaliskami w Betsaidzie, sugeruje, że moneta mogła zostać wybita na pamiątkę zwycięstwa Marka Antoniusza nad Partami, które miało miejsce właśnie w 35 roku p.n.e. Po tym wydarzeniu Antoniusz podarował Armenię synom Kleopatry, a jej córce Selene przekazał Cypr.

W tym samym roku Antoniusz podjął szereg innych decyzji, które jeszcze bardziej wiązały go z Kleopatrą w projekcie ich wspólnego władania Wschodem. Między innymi przeniósł stolicę imperium z Rzymu do Aleksandrii oraz podważył prawo Oktawiana do dziedzictwa po Cezarze. Posunięcia te doprowadziły do wojny domowej, która w 31 roku p.n.e. zakończyła się tragiczną klęską kochanków.

Moneta znaleziona w domu z I wieku n.e. w Betsaidzie jest świadectwem największej potęgi i zarazem początku końca władzy Antoniusza i Kleopatry. To również dowód, że wielka polityka nie ominęła tego prowincjonalnego galilejskiego miasteczka.

Warto przypomnieć, że Ptolemaida (Akka) była ważnym portem na północnym wybrzeżu Palestyny. Zatrzymał się tam apostoł Paweł w czasie jednej ze swoich podróży ewangelizacyjnych (Dzieje 21:7). Natomiast Betsaida była rybackim miastem, w którym mieszkał apostoł Filip, z którego także pochodzili apostołowie Piotr i Andrzej (Jana 1:44).

  • Na podstawie artykułu w Haaretz (ang.)

Zobacz też:

Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Bliski Wschód, Egipt, Rzym i oznaczony tagami , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.