Pentagramy w starożytnej Judei

gwiazdaPentagramy, czyli pięcioramienne gwiazdy były popularnymi symbolami w świecie hellenistycznym. Przypisywano im magiczne znaczenie religijne wierząc, że chronią przed złem.

W II wieku p.n.e. gwiazdy pięcioramienne stały się ważnymi symbolami na oficjalnych pieczęciach używanych w Judei. Piszą o tym w niedawnej pracy archeolodzy Efrat Bocher i Oded Lipschits z Uniwersytetu w Tel Awiwie.

Pieczęcie odciskane na uchwytach dzbanów znane były w Judzie od dawna. Używano ich co najmniej od czasu panowania Ezechiasza, czyli od VIII wieku p.n.e. Służyły administracji królewskiej do celów podatkowych. Dziś znajdowane przez archeologów są cennym źródłem wiedzy o Judzie w czasach królestwa i po powrocie z niewoli babilońskiej.

W ciągu wieków na pieczęciach tych umieszczano różne symbole i napisy. W okresie hellenistycznym urzędująca w Jerozolimie administracja na swoich stemplach zaczyna umieszczać w tym celu właśnie pentagramy.

Pomiędzy pięcioma ramionami gwiazdy znajduje się pięć liter: ירשלם, czyli JRSzLM. W pozbawionym samogłosek piśmie hebrajskim tak zapisywano nazwę Jerozolimy (Jeruszalajim). Co ciekawe, na pieczęciach używano hebrajskich liter w formie starszej, znanej jeszcze przed niewolą babilońską, a nie im współczesnej.

Badania, które przeprowadzili ostatnio Efrat Bocher i Oded Lipschits wykazały, że w użyciu było sześć rodzajów pieczęci, którymi stemplowano uchwyty dzbanów. Na wszystkich z nich były pentagramy i litery JRSzLM między ramionami gwiazd.

Przez długi czas uczeni mieli problemy z dokładnym datowaniem tych stempli znajdowanych na ceramice. Obecnie jednak istnieje zgoda, że generalnie pochodzą z drugiej połowy II wieku (prawdopodobnie chodzi o okres machabejski).

Do dnia dzisiejszego archeolodzy odkryli 111 odcisków pieczęci tego typu. 61 z nich znaleziono w Jerozolimie, a 34 w Ramat Rachel (kilka kilometrów na południe od Jerozolimy w kierunku Betlejem), gdzie według uczonych znajdowało się centrum administracyjne ówczesnej władzy w Judei.

Autorzy pracy sugerują, że zawartość dzbanów oznaczanych pieczęciami była wysyłana do Jerozolimy jako dar na potrzeby Świątyni lub dla tych, którzy pracowali nad jej odnawianiem.

Czytaj też:

Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Izrael, Jerozolima i oznaczony tagami , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.