50 władców z Biblii potwierdzonych przez archeologię

B 4 NPrestiżowy magazyn Biblical Archaeology Review przypomniał niedawno listę pięćdziesięciu osób z Biblii, których istnienie zostało imiennie potwierdzone przez źródła archeologiczne.

Warto jednak zwrócić uwagę, że zestawienie wymienia tylko panujących władców – królów i urzędników – oraz dotyczy tylko Biblii Hebrajskiej (Starego Testamentu).

Gdyby więc rozszerzyć o inne postacie historyczne z całej Biblii, których imiona potwierdziły inskrypcje, ta lista musiałaby być o wiele dłuższa.

Poniżej przedstawiamy listę z BAR, z podaniem wieku panowania oraz miejsca w Biblii. Wszystkie daty przed naszą erą.

 


Egipt

1

Sziszak (= Szeszonk I) ?

faraon

X w.

1 Królów 11:40, etc.

2

So (= Osorkon IV) ?

faraon

VIII w.

2 Królów 17:4

3

Tirhaka (= Taharka) ?

faraon

VII w.

2 Królów 19:9, etc.

4

Necho II

faraon

VII/VI w.

2 Kronik 35:20, etc.

5

Chofra (= Apries)

faraon

VI w.

Jeremiasza 44:30

Moab

6

Mesza

król

IX w.

2 Królów 3:4–27

Syria (Aram)

7

Hadadezer

król

IX w.

1 Królów 11:23, etc.

8

Ben-Hadad I

król

IX w.

2 Królów 6:24, etc.

9

Chazael

król

IX w.

1 Królów 19:15, etc.

10

Ben-Hadad III

król

VIII w.

2 Królów 13:3, etc.

11

Recin (=Resin)

król

VIII w.

2 Królów 15:37, etc.

Północne Królestwo Izraela (Samaria)

12

Omri

król

IX w.

1 Królów 16:16, etc.

13

Achab

król

IX w.

1 Królów 16:28, etc.

14

Jehu

król

IX w.

1 Królów 19:16, etc.

15

Joasz (= Jehoasz)

król

IX/VIII w.

2 Królów 13:9, etc.

16

Jeroboam II

król

VIII w.

2 Królów 13:13, etc.

17

Menachem

król

VIII w.

2 Królów 15:14, etc.

18

Pekach

król

VIII w.

2 Królów 15:25, etc.

19

Hoszea

król

VIII w.

2 Królów 15:30, etc.

20

Sanballat Choronita

namiestnik Samarii za rządów perskich

V w.

Nehemiasza 2:10, etc.

Zjednoczone Królestwo i Juda

21

Dawid

król zjednoczonego Izraela

XI/X w.

1 Samuela 16:13, etc.

22

Uzzjasz (= Azariasz)

król

VIII w.

2 Królów 14:21, etc.

23

Achaz

król

VIII w.

2 Królów 15:38, etc.

24

Ezechiasz (=Hiskiasz)

król

VIII/VII w.

2 Królów 16:20, etc.

25

Manasses

król

VII w.

2 Królów 20:21, etc.

26

Chilkiasz

arcykapłan za Jozjasza

VII w.

2 Królów 22:4, etc.

27

Szafan

sekretarz królewski za Jozjasza

VII w.

2 Królów 22:3, etc.

28

Azariasz

arcykapłan za Jozjasza

VII w.

1 Kronik 5:39, etc.

29

Gemariasz

urzędnik królewski za Jehojakima

VII/VI w

Jeremiasza 36:10, etc.

30

Jehojachin (= Jechoniasz = Koniasz)

król

VII/VI w.

2 Królów 24:6, etc.

31

Szelemiasz

ojciec Jehuchala, urzędnika królewskiego

VII w.

Jeremiasza 37:3, etc.

32

Jehuchal (= Juchal)

urzędnik królewski za Sedekiasza

VII/VI w.

Jeremiasza 37:3, etc.

33

Paszchur

ojciec Gedaliasza, urzędnika

VII w.

Jeremiasza 38:1

34

Gedaliasz

urzędnik królewski za Sedekiasza

VII/VI w.

Jeremiasza 38:1

Asyria

35

Tiglat-Pileser III (= Pul)

król

VIII w.

2 Królów 15:19, etc.

36

Salmanasar V

król

VIII w.

2 Królów 17:3, etc.

37

Sargon II

król

VIII w.

Izajasza 20:1

38

Sancherib (=Sennacheryb)

król

VIII w.

2 Królów 18:13, etc.

39

Adrammelech (= Ardamullissu = Arad-mullissu)

syn i zabójca Sancheriba

VIII/VII w.

2 Królów 19:37, etc.

40

Asarhaddon

król

VII w.

2 Królów 19:37, etc.

Babilonia

41

Merodach-Baladan II

król

VIII w.

2 Królów 20:12, etc.

42

Nabuchodonozor II

król

VII/VI w.

2 Królów 24:1, etc.

43

Nebu-Sarsechim

urzędnik Nabuchodonozora II

VII/VI w.

Jeremiasza 39:3

44

Ewil-Merodach (= Awil-Marduk, = Amel-Marduk)

król

VI w.

2 Królów 25:27, etc.

45

Belszazar (= Baltazar)

syn i współregent Nabonida

VI w.

Daniela 5:1, etc.

Persja

46

Cyrus II Wielki

król

VI w.

2 Kronik 36:22, etc.

47

Dariusz I Wieki

król

VI/V w.

Ezdrasza 4:5, etc.

48

Kserkses I (= Aswerus, Ahaswerus)

król

V w.

Estery 1:1, etc.

49

Artakserkses I Długoręki

król

V w.

Ezdrasza 4:7, etc.

50

Dariusz II Ochos

król

V w.

Nehemiasza 12:22

Na podstawie Biblical Archaeology Review, wydanie marzec/kwiecień 2014, zaktualizowane w styczniu 2016.  Autorem zestawienia jest Lawrence Mykytiuk z Uniwersytetu Purdue.

  • TUTAJ całość wraz z odnośnikami do źródeł archeologicznych

O wielu z tych postaci pisaliśmy na naszej stronie. Wystarczy wpisać imię do wyszukiwarki na górze strony.

Rzecz jasna niektóre imiona są jeszcze przedmiotem dyskusji. Na przykład istnieją poważne wątpliwości, co do trzech wczesnych faraonów wymienionych na tej liście (dlatego daliśmy znak „?”), gdzie egipska chronologia mocno odbiega od biblijnej.

Z drugiej strony niektóre inne postacie zostały pominięte. Na przykład Biblia wspomina zarówno o Salmanasarze III, jak i Salmanasarze V, królach znanych z inskrypcji asyryjskich. Zabrakło też innego króla asyryjskiego Asurbanipala, wzmiankowanego w Biblii jako Asenappar lub Asnappar (Ezd 4:10). Nie ma też królowej Jezebel, której pieczęć niektórzy podważają. Nie mówiąc już o Hammurabim, którego dawni badaczy powszechnie utożsamiali z Amrafelem, królem Szinearu (Rdz 14:1).

Niniejsza „pięćdziesiątka” jest więc czymś w rodzaju konsensusu pomiędzy archeologią a biblistyką. Warto też pamiętać o cesarzach, królach i namiestnikach wymienionych w Nowym Testamencie.

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Archeologia, Biblia, Bliski Wschód, Egipt, Izrael, Mezopotamia, Persja i oznaczony tagami , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.